Tại sao người cao tuổi hay bị huyết áp cao? Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả

Cao huyết áp là một trong những bệnh lý mạn tính phổ biến nhất ở người cao tuổi. Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo tuổi tác và là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, suy tim, suy thận và nhồi máu cơ tim.

Vậy tại sao người cao tuổi hay bị huyết áp cao? Hãy cùng Sano Mart tìm hiểu những nguyên nhân và các biện pháp kiểm soát huyết áp hiệu quả trong bài viết dưới đây.

Tìm hiểu bệnh tăng huyết áp ở người cao tuổi

Cao huyết áp hay tăng huyết áp là tình trạng huyết áp động mạch tăng cao kéo dài hoặc được xác định qua nhiều lần đo theo tiêu chuẩn chẩn đoán của bác sĩ. Đây được xem là “kẻ giết người thầm lặng” vì bệnh thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện triệu chứng rõ ràng nhưng có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến tim, não, thận và nhiều cơ quan khác. Ở người cao tuổi, tăng huyết áp thường liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên của hệ tim mạch và hệ thống mạch máu.

Tại sao người cao tuổi hay bị huyết áp cao?

Lão hóa khiến thành mạch máu kém đàn hồi

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến người cao tuổi dễ bị cao huyết áp. Theo thời gian, các động mạch dần mất đi tính đàn hồi tự nhiên, trở nên cứng hơn và kém linh hoạt hơn. Khi đó, máu lưu thông gặp nhiều trở ngại hơn, làm tăng áp lực lên thành mạch và khiến huyết áp tăng cao.

Tăng độ nhạy với muối

Ở nhiều người cao tuổi, chức năng thận suy giảm theo tuổi tác làm giảm khả năng đào thải natri và nước ra khỏi cơ thể. Khi tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài, cơ thể giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích máu lưu thông. Điều này khiến áp lực trong lòng mạch tăng lên và làm huyết áp dễ vượt ngưỡng an toàn.

Rối loạn chức năng nội mô mạch máu

Lớp nội mô là lớp tế bào lót bên trong thành mạch máu, có vai trò điều hòa quá trình co giãn của mạch. Khi tuổi tác tăng lên, các gốc oxy hóa tự do tích tụ nhiều hơn, làm suy giảm chức năng của lớp nội mô. Thành mạch không còn khả năng giãn nở linh hoạt như trước, làm tăng sức cản của hệ mạch máu và góp phần gây tăng huyết áp.

Những thay đổi của hệ tim mạch theo tuổi tác

Quá trình lão hóa làm hệ tim mạch có nhiều thay đổi như tăng độ cứng của động mạch lớn, giảm độ đàn hồi thành mạch và thay đổi cơ chế điều hòa huyết áp của cơ thể.

Những thay đổi này làm tăng nguy cơ xuất hiện tăng huyết áp, đặc biệt là tình trạng tăng huyết áp tâm thu đơn độc, một dạng tăng huyết áp thường gặp ở người cao tuổi.

Ít vận động thể chất

Nhiều người cao tuổi có xu hướng giảm hoạt động thể chất do sức khỏe suy giảm hoặc mắc các bệnh lý xương khớp.

Việc ít vận động làm tuần hoàn máu kém hiệu quả, tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và các bệnh tim mạch. Đây đều là những yếu tố có thể làm huyết áp tăng cao hơn.

Mắc các bệnh lý nền

Người cao tuổi thường đồng thời mắc nhiều bệnh mạn tính như: Đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh thận mạn, bệnh tim mạch, hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ,… Những bệnh lý này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim mạch và mạch máu, làm tăng nguy cơ khởi phát tăng huyết áp hoặc khiến việc kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn hơn.

Căng thẳng và mất ngủ kéo dài

Tuổi già thường đi kèm với nhiều thay đổi về sức khỏe, tâm lý và cuộc sống. Tình trạng lo âu, căng thẳng kéo dài, rối loạn giấc ngủ hoặc mất ngủ thường xuyên có thể kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức, làm nhịp tim tăng và huyết áp tăng cao.

Cao huyết áp ở người cao tuổi có nguy hiểm không?

Cao huyết áp ở người cao tuổi là bệnh lý nguy hiểm vì thường tiến triển âm thầm nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được kiểm soát tốt. Khi huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, thành mạch máu và các cơ quan quan trọng như tim, não, thận và mắt sẽ bị tổn thương dần theo thời gian. Một số biến chứng thường gặp gồm:

• Đột quỵ não do mạch máu bị tắc nghẽn hoặc vỡ
• Nhồi máu cơ tim
• Suy tim
• Suy thận mạn
• Phình hoặc bóc tách động mạch chủ
• Tổn thương võng mạc gây giảm thị lực
• Suy giảm nhận thức và tăng nguy cơ sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Ngoài ra, người cao tuổi bị cao huyết áp còn có thể gặp tình trạng chóng mặt, mệt mỏi, tăng nguy cơ té ngã và giảm chất lượng cuộc sống nếu huyết áp dao động bất thường. Vì vậy, việc theo dõi huyết áp định kỳ, dùng thuốc đúng chỉ định và duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.

Cách kiểm soát cao huyết áp ở người cao tuổi

Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn

Người cao tuổi nên hạn chế lượng muối dưới 5g mỗi ngày theo khuyến nghị của các chuyên gia y tế. Ăn quá nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích máu lưu thông và góp phần làm huyết áp tăng cao. Nên hạn chế các món ăn quá mặn, thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp, đồ muối chua và các loại nước chấm có hàm lượng muối cao.

Tăng cường rau xanh và trái cây

Các loại thực phẩm giàu kali, magie và chất xơ có thể hỗ trợ điều hòa huyết áp và tăng cường sức khỏe tim mạch. Một số thực phẩm phù hợp gồm rau cải, rau bina, chuối, cam, bưởi, táo và các loại đậu. Tuy nhiên, những người mắc bệnh thận mạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng thực phẩm giàu kali trong chế độ ăn.

⇒ Tham khảo: Người bị cao huyết áp không nên ăn và uống gì?

Duy trì hoạt động thể chất

Người cao tuổi nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức độ trung bình mỗi tuần hoặc khoảng 30 phút mỗi ngày trong hầu hết các ngày trong tuần. Các hình thức vận động phù hợp gồm đi bộ, đạp xe chậm, yoga, dưỡng sinh hoặc thái cực quyền. Tập luyện đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng độ đàn hồi của mạch máu, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và góp phần ổn định huyết áp.

Kiểm soát cân nặng

Thừa cân, đặc biệt là tình trạng tích mỡ vùng bụng, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, rối loạn mỡ máu và khiến huyết áp khó kiểm soát hơn. Vì vậy, người cao tuổi nên duy trì chế độ ăn uống cân đối kết hợp vận động phù hợp để giữ cân nặng ổn định. Duy trì cân nặng hợp lý giúp giảm áp lực lên tim và hệ tuần hoàn.

Hạn chế rượu bia và thuốc lá

Ngừng hút thuốc lá và hạn chế sử dụng rượu bia giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh tim mạch liên quan đến tăng huyết áp.

Nicotine trong thuốc lá có thể làm co mạch, tăng nhịp tim và gây tổn thương thành mạch máu. Trong khi đó, sử dụng rượu bia thường xuyên có thể làm huyết áp tăng cao và ảnh hưởng xấu đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

Đo huyết áp thường xuyên

Người từ 60 tuổi trở lên nên kiểm tra huyết áp định kỳ để phát hiện sớm các bất thường và có hướng xử trí phù hợp. Việc đo huyết áp tại nhà giúp theo dõi sự thay đổi của huyết áp theo thời gian và hỗ trợ bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị chính xác hơn.

Nên đo huyết áp vào cùng một thời điểm mỗi ngày, trong trạng thái nghỉ ngơi và tránh đo ngay sau khi ăn no, vận động mạnh hoặc sử dụng các chất kích thích như cà phê. Nếu huyết áp thường xuyên từ 140/90 mmHg trở lên hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn.

Để kiểm soát huyết áp hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng, người cao tuổi nên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, vận động phù hợp, theo dõi huyết áp thường xuyên và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Đồng thời, việc chủ động tìm hiểu kiến thức chăm sóc sức khỏe và lựa chọn các thiết bị theo dõi huyết áp phù hợp cũng góp phần hỗ trợ quản lý huyết áp hiệu quả hơn.

Mua máy đo huyết áp ở đâu uy tín TPHCM?

Việc lựa chọn một máy đo huyết áp chính xác, dễ sử dụng và phù hợp với nhu cầu là yếu tố quan trọng giúp người cao tuổi theo dõi sức khỏe tim mạch hiệu quả ngay tại nhà. Sano Mart hiện cung cấp đa dạng các dòng máy đo huyết áp chính hãng từ những thương hiệu uy tín như Omron, Yuwell, Microlife, AND,… đáp ứng nhu cầu sử dụng của nhiều đối tượng khác nhau.

Khách hàng có thể đến trực tiếp Siêu thị Y tế Sano Mart tại 26 Hoàng Văn Thụ, phường Đức Nhuận, TP. Hồ Chí Minh để được tư vấn chi tiết, trải nghiệm sản phẩm thực tế và lựa chọn thiết bị phù hợp. Ngoài ra, bạn cũng có thể đặt hàng trực tuyến tại website sanomart.vn. Đội ngũ tư vấn của Sano Mart luôn sẵn sàng hỗ trợ, giúp bạn lựa chọn sản phẩm đáp ứng tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình.